ಇದನ್ನು 'ಕವಿರತ್ನ ಕಾಳಿದಾಸ' ದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಹಾಗಿದೆಯಲ್ಲ. ಅದೇನಾ ? ಅಣ್ಣಾವ್ರು ಹಾಡಿರದು

--

ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಕನ್ನಡದೇ ಸೊಬಗು,ಸೊಗಡು

ಶ್ಯಾಮಲಾದಂಡಕದ ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಅರ್ಥ ಹೇಳಿದರೆ, ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ:

೧.ಮಾಣಿಕ್ಯವೀಣೆಯನ್ನಾತು ಮದದಮಲಿನಲ್ಲಿರುವಂತಿರುವ ಇಂಪಾದದನಿಯವಳಾದ ಮಾಹೇಂದ್ರನೀಲವೆಂಬ ರತ್ನದ ಕಡುಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಕೋಮಲದೇಹವುಳ್ಳ ಆನೆಕುಲದ ಬೇಡರಹೆಣ್ಣನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುತ್ತೇನೆ.

೨. ನಾಲ್ಕು ಕೈಯವಳೇ, ಚಂದ್ರನ ಒಂದು ಕಲೆಯನ್ನೇ ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿರುವವಳೇ, ಎತ್ತರವಾದ ಸ್ತನಗಳುಳ್ಳವಳೇ, ಕುಂಕುಮದಂತೆ ಕೆಂಪಾದವಳೇ, ಕೆಂಪುಕಬ್ಬಿನಜಲ್ಲೆ-ಪಾಶ-ಅಂಕುಶ-ಹೂಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದವಳೇ, ಜಗತ್ತಿಗೆಲ್ಲ ಒಬ್ಬಳೇ ತಾಯಾಗಿರುವ ನಿನಗೆ ನಮನ.

೩.ತಾಯಾಗಿರುವ ಪಚ್ಚೆಹಸುರಿನಂತಿರುವ ಆನೆಕುಲದವಳಾದ ಮಧುವಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿರುವ ಶುಭಕರಳಾದ ಈಚಲುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಳು ಓರೆಗಣ್ಣಿನಿಂದಾದರೂ (ನಮ್ಮನ್ನು)ನೋಡಲಿ.

೪.ಆನೆಕುಲದಳೇ ಗೆಲ್ಗೆ! ನೀಲಿತಾವರೆಯ ಕಾಂತಿ ಯವಳೇ ಗೆಲ್ಗೆ! ಸಂಗೀತರಸಿಕಳೇ ಗೆಲ್ಗೆ! ಲೀಲೆಯೆಂಬ ಗಿಳಿಯೊಳಕ್ಕರೆಯುಳ್ಳವಳೇ ಗೆಲ್ಗೆ!

ನಿಮ್ಮವ

ಬೆನಕ

ಕನ್ನಡಪುಟ.ಬ್ಲಾಗ್‍ಸ್ಪಾಟ್.ಕಾಂ.

ಮಹೇಶರೆ,

ಪುಂಡ್ರ ಎಂದರೆ ಕೆಂಪು,"ಗೆರೆ" ಎಂಬರ್ಥವೂ ಇದ್ದು, ಪುಂಡ್ರೇಕ್ಷು ಎಂದರೆ ಗೆರೆಗಳುಳ್ಳ/ಗೆಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ಕಬ್ಬು ಎಂದೂ ಆಗಬಹುದು!
ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ = ಮೂರುಗೆರೆಗಳ ವಿಭೂತಿ ಪಟ್ಟೆ; ಊರ್ಧ್ವಪುಂಡ್ರ = ಲಲಾಮ, ಉದ್ದುದ್ದ ಎಳೆಯುವ ನಾಮ ಎಂದರ್ಥ.

ಆದರೆ ದೇವಿಯನ್ನು ಕೆಂಪುಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವಳು, ಕೆಂಪನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವವಳೆಂದು ಹಿಂದಿನವರು ಬಹಳವಾಗಿ ಹೊಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ
ಪುಂಡ್ರವೆಂದರೆ ಕೆಂಪು ಎಂಬರ್ಥ ಸೂಕ್ತವೆನಿಸುತ್ತದೆ:
ಲಾಕ್ಷಾರಸಸವರ್ಣಾಭಾ.....ಅರಗಿನ ರಸದಂತೆ ಕೆಂಪಗಿರುವವಳು(ಲಲಿತಾ ತ್ರಿಶತೀ)
ಜಪಾಕುಸುಮಭಾಸುರಾಂ....ಕೆಂದಾಸವಾಳದ ಹೂವಿನಂತೆ ಕೆಂಪಗಿರುವವಳು(ಲಲಿತಾಸಹಸ್ರನಾಮ)

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ದೇವಿಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ತೋರಿದರೂ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾತ್ರಿಪುರಸುಂದರಿಯ ಮಂತ್ರಿಣೀರೂಪವೆಂದೇ
ವಿಖ್ಯಾತವಾದ ಶುಕಶ್ಯಾಮಲಾದೇವಿಯ ಸ್ತುತಿಯೆಂದೇ ಬಹುಜನರ ಮತ.

ಪಾಂಡು, ಪಾಂಡರವೆಂದರೆ -> ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಬಿಳಿ, ಬಿಳಚಿಕೊಂಡಂಥ(ಪಾಂಡುರೋಗದ)ಬಿಳಿ.

ನಿಮ್ಮವ

ಬೆನಕ

ಕನ್ನಡಪುಟ.ಬ್ಲಾಗ್‍ಸ್ಪಾಟ್.ಕಾಂ.

ಮಹೇಶ್ ಅವರೇ,
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಳ ಇಲ್ಲ, ಲ ಇದೆ.
ಕೇಶವ
Visit my blog:
http://kannada-nudi.blogspot.com

ಈ ಕೊಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೊಳ್ಳೆಯ ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯವಾಗಿದೆ. ನನಗೆ ಒಂದು ವಿಚಾರ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ತಲೆಗೆ ಇಳೀತಾ ಇಲ್ಲ. ಅದು "ಮದಾಲಸಾಂ" ಪದಪ್ರಯೋಗ. ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿರುವ ಎರಡು ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ. ೧. ಬೆನಕ - ಮದದಮಲಿನಲ್ಲಿರುವಂತಿರುವ ೨. ಹಂಸಾನಂದಿ - ಮದಾಲಸಾಂ ಎಂದರೆ, ಮತ್ತಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆಲಸ್ಯವಿರುವವಳು ಎಂದು ತಾನೇ ?

ಈಗ, "ಮದಾಲಸಾಂ" ಮುಂದಿನ ಪದ ನೋಡಿ, "ಮಂಜುಳ ವಾಗ್ವಿಲಾಸಾಂ" - ಇಲ್ಲಿ ಮಾತಂಗಕನ್ಯೆಯು ಆಲಸಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಹೇಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾಳೆ ಅದೂ ಮಾಣಿಕ್ಯದ ವೀಣೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವಾಗ ?

ಆದ್ದರಿಂದ, ಮದಾಲಸಾಂ = "ಮತ್ತಿನ ಆಲಸ್ಯದಿಂದಿರುವವಳನ್ನು" ಅಂತಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, "ಮದಕ್ಕೆ (= ಮತ್ತಿಗೆ, ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ, ಪಿತ್ತನೆತ್ತಿಗೇರುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ) ಹೊರತಾಗಿರುವವಳನ್ನು ಅಂತಲೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಲ್ಲವೇ" ? ಇವಳಲ್ಲಿ "ಮತ್ತಿನ ಆಲಸ್ಯವಲ್ಲ, ಮದಕ್ಕೆ ಆಲಸ್ಯವಿದೆ".