"ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಇತ್ತಿತ್ತಲಾಗಿ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಹೆಸರು "ಮೇಧ". ನನಗೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ಯಾಕಪ್ಪಾ ಈ ತರಹ ಎಲ್ಲ ಹೆಸರು ಇಡ್ತಾರೆ ಅಂತ ಅನ್ನಿಸತ್ತೆ.
ಮೇಧ ಎಂದರೆ ತುಂಬಾ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಕೆಲವನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳ್ತೀನಿ.
೧. ಬಲಿ - ಒಮ್ಮೆ ಏನಾಯಿತೆಂದರೆ ಗೊತ್ತಾ, ಒಬ್ಬರು "ಮೇಧ" ಅಂತ ಹೆಸರು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಅದು, "ಮೇಧ"ವೋ "ಮೇದ"ವೋ ಅಂತ ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ "ಮೇಧ" ಎಂದರು. ಮೇಧ ಅಂದರೇನು ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ, "ನೀವು ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗ ಕೇಳಿಲ್ವಾ. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನ ಗೆದ್ದು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಕ್ಕೆ ಬಳಸಲ್ವಾ ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಯನ್ನ ಬಳಸಲ್ವಾ ಅದು" ಅಂತ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಆಗ, "ಅಯ್ಯೋ ರೀ, ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗ ಅಂದರೆ, ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುವ ಯಜ್ಞ", ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಕೋಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೊರಟುಹೋದರು
ಅವರು "ಅಶ್ವಮೇಧ" ಅಂದರೆ ಹುಲುಮಾನವರು ಮಾತೇ ಆಡಬಾರದಂತಹುದ್ದು ಅಂತ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ "ನರಮೇಧ" ಎಂದರೆ "ಮನುಷ್ಯರ ಕಗ್ಗೊಲೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪೇಪರಿನವರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾ : "ಬಾರಾಮುಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ನರಮೇಧ ನಡೆದಿದೆ"
೨. ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ - ಸರಸ್ವತಿಗೆ ಮೇಧ ಎಂದು ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ಇದು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಮೇಧಾವಿ, ಮೇಧಸ್ಸು ಎಂಬ ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಆಯ್ತಲ್ಲ, "ಮೇಧ" ಅಂತ ಹೆಸರಿಟ್ಟುಕೊಂಡವರು, ಅನೇಕ ವೇಳೆ, "ಮೇದ" ಅಂತಲೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೇದ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೂ ನಾನಾ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಮೇದಿನಿ ಅಂದರೆ ಭೂಮಿ.
ಸರಿ ಇಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಸಂಸ್ಕೃತವಾಯ್ತು. ಇನ್ನು ಕನ್ನಡದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹರಿಸೋಣ. ಈ "ಮೇಧ" ಅಂತ ಹೆಸರಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವವರನ್ನ ನಲ್ಮೆಯಿಂದ ಜನರು, "ಮೇದು, ಮೇದು" ಅಂತ ಕರಿಯುವುದನ್ನ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ "ಮೇದು" ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಕೂಡ ತುಂಬಾ ರೂಢ್ಯರ್ಥಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
"ಮೇಯು" ಪದ ಭೂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಯ್ದು -> ಮೇದು ಆಗುತ್ತದೆ. "ದನ ಮೇಯಿಸಿ ಬಾ" ಎಂಬುದನ್ನು "ದನ ಮೇದು ಬಾ" ಅಂತಲೂ ಹೇಳಬಹುದು ![]()

- Sunil Jayaprakash ರವರ ಬ್ಲಾಗ್
- Login or register to post comments
- 397 hits
- ಈ ಪುಟವನ್ನು ಇ-ಮೇಯ್ಲ್ ಮಾಡಿ






RSS:
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು
ಉ: "ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಲೋ
ಮೇಧಾ ಅಂದ್ರೆ ಬುದ್ದಿಮತ್ತೆ.. ’ಮೇಧಾದೇವೀ ಜುಷಮಾಣಾ’
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅದು ’ಮೇಧೆ’ ಆಗಬೇಕು
ಮೇಧಸ್ = ಮೇಧ ಇದು ಯಜ್ಞ.
ಮೇಯ್ದು => ಮೇದು,
ಮೇಯ್ದ => ಮೇದ
ಹಾಯ್ದು / ಹಾದು
ಉ: "ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಇನ್ನು ಎದ್ವತದ್ವ ಹೆಸರಿಗೆ ಬಂದ್ರೆ ... ಅರಿತ ತಿಳಿಯದೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡವು..
೧) ನವನೀತ = ಬೆಣ್ಣೆ
( ಯಾರಾದ್ರು ತಮಾಶೆ ಅಂತ ಹೆಸ್ರು ಇಟ್ಕೋತಾರ
)
೨) ಸಂಕರ = ಎಳೆಯುವವನು
೩) ಮಿಥುನ್ =
೪) ವಿನೋದ = ತಮಾಶೆ
ಏನೋ ಹೆಸರು.. ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಅರಿತ ಹುಡಕ್ಬಾರದು..
ಉ: "ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
"ಅಶ್ವ ಮೇಧ ಯಾಗ" ದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವ ಅಂದ್ರೆ ಏನು?
ಕುದುರೆ ಅನ್ನ್ವುದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಅರ್ಥ ವಿದೆಯಾ?
ಸವಿತೃ
ಉ: "ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಇಲ್ಲ - ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿಸಿ ಮರಳುವ ಕುದುರೆಗೆ ಸಾವೇ ಗತಿ!
-ಹಂಸಾನಂದಿ
ನನ್ನ (mostly) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬ್ಲಾಗ್ - ಅಲ್ಲಿದೆ ನಮ್ಮ ಮನೆ:- http://neelanjana.wordpress.com/
ಉ: "ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಒಂದು ಸೌಜನ್ಯದ ಮಾತು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟೆ. ಈ ಬರಹವನ್ನು, "ಮೇಧ" ಅಂತ ಹೆಸರಿಟ್ಟುಕೊಂಡವರ/ಹೆಸರಿಟ್ಟವರ/ಹೆಸರು ಸೂಚಿಸಿದವರ ಕ್ಷಮೆ ಬೇಡಿ ಬರೆದದ್ದು ಅಂತ ತಿಳಿಯಿರಿ.
ಉ: "ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಗುರುವೆ,
ಮೇಯಿಸು != ಮೇದು
ದನ ಮೇಯಿಸಿ ಬಾ != ದನ ಮೇದು ಬಾ
ದನ ಮೇಯಿಸಿ ಬಾ ( ಇಲ್ಲಿ ದನ ಮೇಯುತ್ತೆ ಅದನ್ನ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಲಗದ್ದೆಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗದೆ ಅದನ ಮಾನೇಜ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಾ)
ದನ ಮೇದು ಬಾ ( ಇಲ್ಲಿ ದನವನ್ನೇ ತಿನ್ಕೊಂಡ್ ಬಾ ಅಂತ ಅರಿತ ಆಗುತ್ತೆ)
ಪಾಪ ಸುನಿಲ, ದನ ಮೇಯ್ಸಿಲ್ಲ ಅಂತ ಕಾಣ್ಸುತ್ತೆ
--
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಕನ್ನಡದೇ ಸೊಬಗು,ಸೊಗಡು
ಉ: "ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಗುರು..
ಸುನಿಲ ಹೇಳಿದ್ದು ಸರಿ ಅಯ್ತೆ..
ಮೇಯಿಸು = ಮೇಯುವಂತೆ ಮಾಡು
ಆದ್ರೆ.. ’ದನ ಹುಲ್ಲು ಮೇಯಿತು’
’ದನ ಹುಲ್ಲು ಮೇಯ್ದು/ಮೇದು ನೀರು ಕುಡಿಯಿತು’. ಈ ಮೇದು ಬಗ್ಗೆ ಸುನಿಲ ಹೇಳಿದ್ದು..
ಮೇಯ್ದು => ಮೇದು ( ಬಹುಶಃ ಮೇಂದು )
ಹಾಯ್ದು => ಹಾದು ( ಬಹುಶಃ ಹಾಂದು, ಹಾಯ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಮೂಗಿನ ಯ ಇರಬೇಕು.. ಅಲ್ವೇ ಸುನಿಲ? )
ಕಾಯ್ದು => ಕಾದು
ಮೇಯ್ದ => ಮೇದ = ತಿಂದ
ಮರಮೇದ = ಮರಮೇಯ್ದನು
--
ಕೊಸರು: ಮೂಗಿನ ಯ ಬಗ್ಗೆ.. ಕನ್ನಡದಾಗೆ ಮೂಗಿನ ಯ,ರ, ವ, ಲ ಗಳಿವೆ..
ಕೊಲ್ದು => ಕೊಂದು vs ಗೆಲ್ದು => ಗೆದ್ದು
ಉ: "ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಅಣ್ಣ,
ದನ ಮೇಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ದನವನ್ನೇ ಮೇಯುವುದಕ್ಕೂ(ತಿನ್ನುವುದು) ಬೇರೆತನ ಇದೆ.
ಆದರೆ ಸುನಿಲ ಹೇಳಿರುವುದು
ದನ ಮೇಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬಾ = ದನ ಮೇದು ಬಾ ...ಇದು ತಪ್ಪು.
ಎರಡಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರಿತ ಇದೆ. ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ವಸಿ ಉಂಕಿಸು.
---
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಕನ್ನಡದೇ ಸೊಬಗು,ಸೊಗಡು
ಉ: "ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ವೈಭವ ಮತ್ತು ಸವಿತೃ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಮಾನದಲ್ಲಿ ಹುರುಳಿಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಗಲಿಬಿಲಿ ಆಗಿದೆ. ತಿಳಿಯಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕೊಡಿ.
ಉ: "ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಕೊಲ್ದು => ಕೊಂದು ಸರಿ ಆದರೆ ಕೊಲಿಸು => ಕೊಂದು ಸರಿನಾ?
ಗೆಲ್ದು => ಗೆದ್ದು ಸರಿ ಆದರೆ ಗೆಲಿಸು => ಗೆದ್ದು ಸರಿನಾ?
ಹೇಳಣ್ಣ.
---
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಕನ್ನಡದೇ ಸೊಬಗು,ಸೊಗಡು
ಉ: "ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
>>"ಮೇಯು" ಪದ ಭೂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಯ್ದು -> ಮೇದು ಆಗುತ್ತದೆ. "ದನ ಮೇಯಿಸಿ ಬಾ" ಎಂಬುದನ್ನು "ದನ ಮೇದು ಬಾ" ಅಂತಲೂ ಹೇಳಬಹುದು
ನಾನು ತುಂಬ ಹಿಂದೆ ಊರಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ದನ/ಎಮ್ಮೆ ಮೇಯ್ಸಿದ್ದೀನಿ. ಆದ್ರೆ ದನ/ಎಮ್ಮೆ ಮೇದಿಲ್ಲ. ಬಡಪಾಯಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ!
;(
ಸವಿತೃ
ಉ: "ಮೇಧ" ನಾಮೋ ಯದ್ವಾ ತದ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
""ಮೇಯು" ಪದ ಭೂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಯ್ದು -> ಮೇದು ಆಗುತ್ತದೆ. "ದನ ಮೇಯಿಸಿ ಬಾ" ಎಂಬುದನ್ನು "ದನ ಮೇದು ಬಾ" ಅಂತಲೂ ಹೇಳಬಹುದ"
ಹೇ...
ಇದೇನೋ
!!
ವೈಭವ.. ನಾನು ನೀವು ’ಮೇದು’ ಒರೆ ಸರಿಯಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ ಎಂದು ಎಣಿಸಿದೆ..
’ದನ ಮೇದು ಬಾ’
= ’ದನವನ್ನು ತಿಂದು ಬಾ’
ಬೋಶ, ಸುನಿಲ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದು " ಎಲೈ ದನ!! ಮೇದು ಬಾ"
ರಾಮರಾಮ.!!