ಭಾಷೆ-ಕನ್ನಡ

  ಇಂದಿನಿಂದ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಗದಗ ನಗರದಲ್ಲಿ ’೭೬ನೆಯ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ’ನಡೆಯಲಿದೆ. ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಅವಕಾಶ ನಾಡೋಜ ಗೀತಾ ನಾಗಭೂಷಣ ಅವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಇವು ಹೇಗಿವೆ, ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕುರಿತು ಒಂದು ಮಂಥನ ಈ ಲೇಖನ.
  ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲರು (’ಚಂಪಾ’) ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ’ಕನ್ನಡ ಚಳವಳಿ ಪರಿಷತ್ತು’ ಆಗಿ ವಿಜೃಂಭಿಸಿದ್ದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ವಿಷಯ. ನಾಡು-ನುಡಿಗಾಗಿ ಇಂದು ಚಳವಳಿಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿರುವುದು ದಿಟವಾದರೂ, ’ಕಸಾಪ’ದಂಥ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಚಳವಳಿ, ಹೋರಾಟಗಳಿಗೇ ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೆಲ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿ ಅದರಿಂದಾಗಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕರ್ತವ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರಲ್ಲಿ ಗೋಜಲು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ’ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ’ ಎಂಬ ಅಸಮಾಧಾನವೂ ಕೆಲವು ಸಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರೇಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡಿತ್ತು. ’ಕಸಾಪ’ದ ಹೆಸರನ್ನು ’ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಿಷತ್ತು’ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಎಂ.ಎಂ.ಕಲಬುರ್ಗಿ ಅವರು ಪರಿಷತ್ತಿನದೇ ಸಮಾರಂಭವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದರು. (ಕೆಲ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಂತೆ ಅವರು ಇತ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆ ರೀತಿ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲ. ನೊಂದು ನುಡಿದದ್ದು. ಅಂದು ಅವರೊಡನೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನಾನು ಅವರ ಭಾಷಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಲಿಸಿದ್ದೇನೆ.)
  ಸಾಹಿತ್ಯವಲಯದ ಈ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪರಿಷತ್ತು ಇಂದು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಾರಿಕೆಯೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ.  ಮುಂದೆ ಓದಿ »

• 4 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು
• 402 ಹಿಟ್ಸ್
• 

(ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಕೆಳಗೆ ಮುಂಬಯಿಯ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಬರೆದ ಲೇಖನ)

 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‍ ೩೧ರಂದು ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಂದಿನ ಸಚಿವೆ, ಅಂಬಿಕಾ ಸೋನಿ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರವು “ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆ” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದಾಗಿ  ಘೋಷಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ (ನವೆಂಬರ್‍ ೧) ಈ ಘೋಷಣೆ ಹೊರಬಂದಿತ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರದ ಜನತೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಅಂತೂ ಫಲ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಆದರೂ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಕೊಕ್ಕೆ ಇತ್ತು .ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಚೆನ್ನೈ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಸರಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಣಯ ಬದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.

 ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಕೇಳಿ ಬಂದಿರುವುದು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆ ಎಂದರೇನು ? ಆದಕ್ಕೇಕೆ ಇಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಮಾನ?.  ಮುಂದೆ ಓದಿ »

• 5 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು
• 395 ಹಿಟ್ಸ್
• 

  ’ಸಂಪದ’ದಲ್ಲಿ ಈಚೆಗೆ ನಾನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ’ಗ್ರಹಚಾರ್ಯ’ ಮತ್ತು ’ತರಕಲಾಂಡಿ ಇತ್ಯಾದಿ’ ಬರಹಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತ ಕೆಲ ಮಿತ್ರರು ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಈ ಬರಹ.

  ’ಭಾವಜೀವಿ’ ಹರಿಹರಪುರ ಶ್ರೀಧರ ಅವರು ’ಭಾಷಾಜೀವಿ’ಯಾದಾಗ ಅವರಿಗೆ ’ಹೆದರುಪುಕ್ಕಲ’; ’ಬಿಕನಾಸಿ’ ಈ ಪದಗಳು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಂಡಿವೆ. ’ಹೆದರುಪುಕ್ಕಲ’ ಎಂದು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪದವು ದ್ವಿರುಕ್ತಿಯಲ್ಲವೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ (ಸಹಜವಾಗಿಯೇ) ಅವರನ್ನು ಕಾಡಿದೆ.
  ’ಹೆದರುಪುಕ್ಕಲ’ ಎಂಬ ಬಳಕೆ ದ್ವಿರುಕ್ತಿ ಹೌದು. ’ಪುಕ್ಕಲು’ ಎಂದರೆ ’ಹೇಡಿತನ; ಅಂಜಿಕೆ; ಹೆದರಿಕೆ’ ಎಂದರ್ಥ. ಆದ್ದರಿಂದ ’ಹೆದರುಪುಕ್ಕಲ’ ಎಂಬುದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ದ್ವಿರುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.  ಮುಂದೆ ಓದಿ »

• 2 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು
• 167 ಹಿಟ್ಸ್
• 

  ’ಸಂಪದ’ದಲ್ಲಿ ನಾನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ (ಅಪ)ಹಾಸ್ಯಕವನ ’ಗ್ರಹಚಾರ್ಯ’ಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುತ್ತ, ಮಿತ್ರದ್ವಯರಾದ ಎಚ್.ಎಸ್.ಪ್ರಭಾಕರ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯ ಭಟ್ ಇವರು ಶಬ್ದಜಿಜ್ಞಾಸೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಚ್ಚೆಸ್ಸ್ ಅವರ ’ಥರಕಲಾಂಡಿ’ ಎಂಬ ಪದಪ್ರಯೋಗ ಕಂಡು ಭಟ್ಟರು, ’ಅದು ಥರಕಲಾಂಡಿನೋ? ತಡಕಲಾಂಡಿನೋ?’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಟ್ಟರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯ ಉತ್ತರ ಇಂತಿದೆ:

  ’ತರಕಲಾಂಡಿ’ ಎಂಬುದು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯೋಗ. ’ತರಕಲು’ ಎಂದರೆ ’ಒರಟು’ ಎಂದರ್ಥ. ’ತರಕಲಾಂಡಿ’ ಎಂದರೆ ’ಒರಟ’.

  ’ತರ್‍ಕಟ್ಲಾಂಡಿ’ (’ತರ್ಕಟ್ಲಾಂಡಿ’) ಎಂಬ ಪದಪ್ರಯೋಗವೂ ಇದೆ. ’ತರಕಟಾಲು’ ಎಂದರೆ ’ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ’ ಎಂದರ್ಥ. (ಗುಣವಾಚಕವಿದು; ’ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾರದ’ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ.) ’ತರ್‍ಕಟ್ಲಾಂಡಿ’ ಎಂದರೆ ’ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕನಾದಂಥವನು’ (’ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾರದವನು’) ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು.
 ಮುಂದೆ ಓದಿ »

• 5 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು
• 271 ಹಿಟ್ಸ್
•