ಇದು ನನ್ನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಷಯವಾದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಾವು `ಮೀಮಾಂಸೆ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು Theory ಅಥವಾ Theoretical discussion ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿಯೂ `ವಿಮರ್ಶೆ' ಎನ್ನುವುದನ್ನು Criticism ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಹೀಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಕೆಲಸ. ಇದನ್ನೇ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲರ ಚರ್ಚೆಗೂ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೃತಿ, ಲೇಖಕ ಅಥವಾ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ಮೂಲನೆಲೆಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಧಾನ, ಉಪಕರಣ ಮತ್ತು ಧೋರಣೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕವಾಗಿಯೇ ಒಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಡಾ|| ಜಿ.ಎಸ್.ಎಸ್. ಅವರ ಕೃತಿಯ ಹೆಸರು `ಸೌಂದರ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ'. ಅದು ಸೌಂದರ್ಯ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೇ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿಮಗೆ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಿದರೆ, ಕನ್ನಡದ ಮುಖ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡುಬಹುದು. ಅದು ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಯವರಿಂದ ಮೊದಲಾಗಿ, ಡಿ.ಆರ್. ನಾಗರಾಜ್ ಮತ್ತು ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆಯವರವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿ.

H.S.Raghavendra Rao