ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರೂಢೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನ ಕಾದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ, ಸಂತೋಷ. ನನ್ನದು ೨ ಪಾಯಿಂಟು

೧. ಯಾಮಿನಿಯವರು ಬರೆದಿರುವ ಲೇಖನ ನೇರವಾಗಿ ಮಠಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸಬಹುದು.
ಇಂದು ಸಮುದಾಯವು ತನ್ನದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಆಶಿಸದೇ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೋ ಮಠದಂತಹ ಇತರ ಸಂಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೋ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಸಮುದಾಯವು ತಾನಾಗೆಯೇ ಆಗ್ರಹಪಡಿಸಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲಸಗಳು ಅಪರೂಪ,ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನೂ ನಾಯಕರನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಯಾವುದೇ ಕಾಲದಲ್ಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ.
ಹಾಗಾಗಿ, ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮಠವಿದ್ದಂತೆ ಅಂತ ಹೇಳಿದರೂ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು.

೨. ನಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ನಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವವು ಅಂತ ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆ.ಇಲ್ಲಿ ಮಠಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ನಿಜವೂ ಕೂಡ. ನನಗೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಅನುಭವವೂ ಆಗಿವೆ.
ಮೌಲಿಕವಾಗಿ ನಾನು ಯಾಮಿನಿಯವರ ವಾದದ ಪರವಾಗಿದ್ದರೂ ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಾವೇ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನನಗಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಂಗಾದರೂ ಸರಿ, ನಾವು ಪ್ರಗತಿಪಥದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಅನ್ನುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿರುವೆ.
ಆದರೆ ಮಠ-ಸಮುದಾಯ-ಸರ್ಕಾರ ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಕನೆಕ್ಶನ್ (ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ: ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದೊಡಗೂಡಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು: ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ಶುರುಮಾಡಿದ RUDSET ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ಜೊತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಯಳಂದೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಬಿಸಿಯೂಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಧರ್ಮಸಂಸ್ತೆಯೊಂದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಕ್ರೆಡಿಬಿಲಿಟಿ ಬಂದಿದೆ, ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವೂ ಸಿಕ್ಕಿವೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಮಠಗಳಿಗೆ ಖಂಡಿತ ಸಮುದಾಯದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರದಂತೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಬೇಕಾದಷ್ಟಿವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ.