ವಯ್ಬವರೇ....

೧) ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಸಗಳು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗಲಿಬಿಲಿ-ಗೊಂದಲವೇ ಸರಿ. "ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ"ನೋಡಿರಿ.
೨) ಸಮಾಸ ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಹೇಗೆ ಬಿಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒಂದು ಸರಿಯಾದ ದಾರಿಯಿಲ್ಲ. ಬಿಡಿಸಿ, ಬಿಡಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸರಿಯೆನಿಸುವುದೋ ಅದನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಉದರ = ಹೊಟ್ಟೆ
ವೃಕೋದರ = ನರಿ ಹೊಟ್ಟೆ; ನರಿಯ ಹೊಟ್ಟೆ;ನರಿಯಂತೆ ಹೊಟ್ಟೆ; ನರಿಯಂತೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಉಳ್ಳವನು; ಭೀಮ
ಸಹೋದರ = ಜೊತೆ ಹೊಟ್ಟೆ; ಹೊಟ್ಟೆಯ ಜೊತೆಗೆ; ಒಂದೇ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ; ಒಂದೇ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವ(ನು/ಳು/ದು )
ನೋಡಿ ಬಿಡಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ತಲೆ ನೋವು.

ಗೊತ್ತಿರುವ(ಮೊದಲೇ ಅದರ ಒಟ್ಟು ತಿಳಿವು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ) ಸಮಾಸ ಒರೆಗಳಾದರೆ ಓಕೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದಾರು ಒಂದು ಹೊಸತು ಸಮಾಸ ಒರೆ ಬಂದರೆ ಪುಲ್ ಗಲಿಬಿಲಿ. ಮಾದರಿ ( 'ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನನಿಷ್ಠೆ' )

ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ "ಸಹೋದರ" ಅಂದರೇ ಗಂಡಸೇ ಆಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ. ಹಾಗೇ 'ಸಹೋದರೀ' ಹೆಣ್ಣೇ ಆಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ.

"ದಾರ" ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಏಕವಚನ; ಅರ್ಥ "ಹೆಂಡತಿ"
"ಪಾದಪ" ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಏಕವಚನ; ಅರ್ಥ "ಗಿಡ", "ಈಗ ಪಾದಪ ಹೇಗೆ ಪುಲ್ಲಿಂಗ " ಅಂತ ಕೇಳಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ( ಅಮರಕೋಶದಲ್ಲೋ, ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಎಂಬ ಉತ್ತರದ ಹೊರತು )

ಹಿಂಗೇ ಬೇಕಾಷ್ಟು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕದದಲ್ಲಿ "ಲಿಂಗ ತೀರ್ಮಾನ ಹೇಗೆ" ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು noun ಯಾವ gender ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಮರಕೋಶ, ಮುಂತಾದ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಉರು ಹೊಡೆಯುವುದು.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈ ಪಜೀತಿ ಇಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದ ನಾಲ್ಕು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ನಾವು ಸಲೀಸಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಅದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತು

ಇಲ್ಲಿ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಸೋದರ ಎರಡೂ ಸರಿ.

ಸಹ+ಉದರ, ಸ+ಉದರ ಎರಡೂ ಸರಿ..

'ಸಹ' ಇದು ಒಂದು ಒರೆ(ಪದ). ಇದು 'ಜೊತೆಗೆ' ಎಂದು ಹೇಳುವುದು.

'ಸ' ಇದು ಒಂದು prefix(ಉಪಸರ್ಗ) ಇದು "ಜೊತೆ"ಗೆ ಎಂದು ತೋರುವುದು.

"ಸಾಂಬಾಸದಾಶಿವ" = ಸ + ಅಂಬಾ + ಸದಾಶಿವ = ಅಮ್ಮಳ ಜೊತೆಗಿರುವ ಶಿವ.

ಸಾರ್ಥಕ = ಸ + ಅರ್ಥಕ = ಅರ್ಥದ ಜೊತೆಯಿರುವುದು.
ಸಾನುಭಾವ = ಸ + ಅನುಭಾವ = with feeling
ಸಾಷ್ಟಾಂಗ = ಸ + ಅಷ್ಟ + ಅಂಗ = ಎಂಟು partಗಳ ಜೊತೆಗೆ
======