~
ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳು
ನಿಷಾದರ್ಷಭಗಾಂಧಾರಷಡ್ಜಮಧ್ಯಮಧೈವತಾಃ|
ಪಂಚಮಶ್ಚೇತ್ಯಮೀ ಸಪ್ತ ತಂತ್ರೀಕಂಠೋತ್ಥಿತಾಃ ಸ್ವರಾಃ||
ಸರಿಗಮಪದನಿ ಇವು ಏೞುಸ್ವರಗಳು
ನಿಷಾದ= ಸಂಕೇತ ’ನಿ’
ಋಷಭ=’ರಿ’
ಗಾಂಧಾರ=’ಗ’
ಷಡ್ಜ=’ಸ’
ಮಧ್ಯಮ=’ಮ’ (ಸರಿಗಮಪದನಿಯಲ್ಲಿ ನಡುವಿನದು (ಮಧ್ಯದ್ದು))
ಧೈವತ=’ಧ’
ಪಂಚಮ=’ಪ’ (ಸರಿಗಮಪದನಿಯಲ್ಲಿ ಐದನೆಯದು)
ಇವು ತಂತಿ ಮತ್ತು ಕೊರಲಿಂದ ಹೊಱಬರುವ ಏೞು ಸ್ವರಗಳು.
ಇಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲು ತೋಚದಾದಾಗ ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪಂಚಮವನ್ನು ಹಾಗೇ ಹೆಸರಿಸಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಎರಡು ಸ್ವರಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಕೇಳಲು ಸಿಗದಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಅವಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಡಲು ತೋಚದೆ ’ಮಧ್ಯಮ’ ಮತ್ತು ’ಪಂಚಮ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿರಬಹುದು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕೋಗಿಲೆ ’ಪಂಚಮ’ವನ್ನು ಹೂಬಿಡುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ನವಿಲು ಮುಂತಾದುವುಗಳು ಮತ್ತವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪಂಚಮವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತವಂತೆ. ನೋಡಿ: ಪುಷ್ಪಸಾಧಾರಣೇ ಕಾಲೇ ಪಿಕಃ ಕೂಜತಿ ಪಂಚಮಮ್||
ಮಯೂರಾದಯ ಏತೇ ಹಿ ಮತ್ತಾ ಗಾಯಂತಿ ಪಂಚಮಮ್|| ಆದರೆ ಉೞಿದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದೆ.
ಷಡ್ಜ(ಸ)=ನವಿಲು
ಋಷಭ(ರಿ)=ಎತ್ತು
ಗಾಂಧಾರ(ಗ)=ಮೇಕೆ
ಮಧ್ಯಮ(ಮ)=ಕ್ರೌಂಚಪಕ್ಷಿಗಳು
ಪಂಚಮ(ಪ)=ಕೋಗಿಲೆ (ಹೂಬಿಟ್ಟಾಗ)
ಧೈವತ(ಧ)=ಕುದುರೆ
ನಿಷಾದ(ನಿ)=ಆನೆ
ಷಡ್ಜಂ ಮಯೂರೋ ವದತಿ ಗಾವಸ್ತ್ವೃಷಭಭಾಷಿಣ:
................ಧೈವತಂ ಹೇಷತೇ ವಾಜೀ ನಿಷಾದಂ ಬೃಂಹತೇ ಗಜಃ||
(ಯಾರಾದರೂ ಗೊತ್ತಿದ್ದವರು ಇದನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು)

- Login or register to post comments
- 208 hits
ಈ ಪುಟವನ್ನು ಇ-ಮೇಯ್ಲ್ ಮಾಡಿ
Printer-friendly version- ನಿರ್ವಾಹಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತನ್ನಿ


RSS:
ಉ: ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳು
ನನಗೆ ನೆನಪಿರುವಂತೆ :
ಷಡ್ಜಂ ವದತಿ ಮಯೂರೋ ಗಾವಸ್ತ್ವೃಷಭಭಾಷಿಣಃ
ಅಜಾವಿಕಂತು ಗಾಂಧಾರಂ ಕ್ರೌಂಚಃಕ್ವಣತಿ ಮಧ್ಯಮಃ
ಪುಷ್ಪಸಾಧಾರಣೇ ಕಾಲೇ ಪಿಕಃ ಕೂಜತಿ ಪಂಚಮಃ
ಧೈವತಂ ಹೇಷತೇ ವಾಜೀ ನಿಷಾದಂ ಬೃಂಹತೇ ಗಜಃ
ಉ: ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳು
ಷಡ್ಜಂ ವದತಿ ಮಯೂರೋ ಗಾವಸ್ತ್ವೃಷಭಭಾಷಿಣಃ
ಅಜಾವಿಕಂತು ಗಾಂಧಾರಂ ಕ್ರೌಂಚಃಕ್ವಣತಿ ಮಧ್ಯಮಃ
ಪುಷ್ಪಸಾಧಾರಣೇ ಕಾಲೇ ಪಿಕಃ ಕೂಜತಿ ಪಂಚಮಃ
ಧೈವತಂ ಹೇಷತೇ ವಾಜೀ ನಿಷಾದಂ ಬೃಂಹತೇ ಗಜಃ
ನನ್ನಿ. ಆದರೆ ವಿಭಕ್ತಿಪ್ರತ್ಯಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಅದು ಈ ರೀತಿ ಇರಬೇಕು.
ಷಡ್ಜಂ ಮಯೂರೋ ವದತಿ ಗಾವಸ್ತ್ವೃಷಭಭಾಷಿಣಃ
ಅಜಾವಿಕಂ ತು ಗಾಂಧಾರಂ ಕ್ರೌಂಚಃ ಕ್ವಣತಿ ಮಧ್ಯಮಮ್
ಪುಷ್ಪಸಾಧಾರಣೇ ಕಾಲೇ ಪಿಕಃ ಕೂಜತಿ ಪಂಚಮಮ್
ಧೈವತಂ ಹೇಷತೇ ವಾಜೀ ನಿಷಾದಂ ಬೃಂಹತೇ ಗಜಃ
ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
ಉ: ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳು
ಶಡ್ಜಂ ಮಯೂರೋ ವದತಿ ಗಾವಸ್ತು ರಿಶಭ ಭಾಷಿಣಃ ಅಜಾವಿಕಸ್ತು ಗಾಂಧಾರಂ
ಕ್ರೌಂಚಃ ಕ್ವಣತಿ ಮಧ್ಯಮಂ ಪುಷ್ಪ ಸಾಧಾರಣೇ ಕಾಲೇ ಪಿಕಃ ಕೂಜತಿ ಪಂಚಮಂ
ಧೈವತೇ ಹೇಶತೇ ವಾಜಿ ನಿಶಾಧಂ ಬ್ರಹ್ಮತೆ ಗಜಃ
ಮಯೂರದ: ಏತಿಹಿ ಮತ್ತಾ ಗಾಯಂತಿ ಸ್ವರ ಸಪ್ತಕಂ
ಉ: ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳು
ಮಯೂರಾದಯಃ ಏತೇ ಹಿ ಮತ್ತಾ ಗಾಯಂತಿ ಪಂಚಮಮ್ ಎಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಂತೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ (ಮಾಮೂಲಿನಂತೆ ಮತ್ತವಾಗಿಲ್ಲದಾಗ ಮಯೂರ(ಗಂಡು ನವಿಲು) ಷಡ್ಜವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತದೆ (ಹೇೞುತ್ತದೆ) )