ನನಗೆ ಬಹಳಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಾದ ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ "ಅಕ್ಕಿ ಆರಿಸುವಾಗ" ಹಾಡಿನಿಂದ ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಹಾಡಿನ ಮೊದಲ ಕಂತು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.
"ಅಕ್ಕಿ ಆರಿಸುವಾಗ ", ಇದರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಉದ್ಭವ.ಸಂ ನಿಂದ ಪಡೆದೆನು.

ಸಾಹಿತ್ಯ.

ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ - ಅಕ್ಕಿ ಆರಿಸುವಾಗ

ಅಕ್ಕಿ ಆರಿಸುವಾಗ
ಚಿಕ್ಕ ನುಚ್ಚಿನ ನಡುವೆ
ಬಂಗಾರವಿಲ್ಲದ ಬೆರಳು
ತಗ್ಗಿರುವ ಕೊರಳಿನ
ಸುತ್ತ ಕರಿಮಣಿಯೊಂದೆ
ಶೃಂಗಾರ ಕಾಣದ ಹೆರಳು
ಬಂಗಾರವಿಲ್ಲದ ಬೆರಳು

ಹೆರಳಿನ ಭಾರಕ್ಕೆ
ತುಂಬಿರುವ ಕೆನ್ನೆಯಲಿ
ಹದಿನಾರು ವರುಷದ ನೆರಳು
ದೀಪದಂತರಳಿದ ಸಿರಿಗಣ್ಣ ಸನ್ನೆಯಲಿ
ಹುಚ್ಚುಹೊಳೆ ಮುಂಗಾರಿನುರುಳು
ಬಂಗಾರವಿಲ್ಲದ ಬೆರಳು

ಕಲ್ಲ ಹರಳನು ಹುಡುಕಿ
ಎಲ್ಲಿಗೋ ಎಸೆವಾಗ
ಝ್ಹಲ್ಲೆನುವ ಬಳೆಯ ಸದ್ದು
ಅತ್ತ ಯಾರೋ ಹೋದ ಇತ್ತ ಯಾರೋ ಬಂದ
ಕಡೆಗೆಲ್ಲ ಕಣ್ಣುಬಿದ್ದು
ಬಂಗಾರವಿಲ್ಲದ ಬೆರಳು

ಮನೆಗೆಲಸ ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟಿರಲು
ಸುಮ್ಮನೆ ಇವಳು

ಚಿತ್ರದಲಿ ತಂದಂತೆ ಇಹಳು
ಬೇಸರಿಯ ಕಿರಿಮುತ್ತು
ನುಚ್ಚಿನಲಿ ನುಚ್ಚಿರಲು
ಹುಡುಕುತಿವೆ ಆ ಹತ್ತು ಬೆರಳು
ಬಂಗಾರವಿಲ್ಲದ ಬೆರಳು

ಅದ್ಭುತ ಕವನವಿದು!
ನೇರ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬರೋಣ. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಓದಿದಾಗ ಯಾರಿಗೇ ಆಗಲಿ ಹೊಳೆಯುವುದು ಹೀಗೆ:
ಪದ್ಯ೧ : ಈಕೆ ಬಡವಿ
ಪದ್ಯ೨ : ನವಯುವತಿ
ಪದ್ಯ೩ : ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ
ಪದ್ಯ ೪: ಬೇಸರದಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ

ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಷ್ಟೇ: ಇವಳಿಗೆ ಏಕೆ ಬೇಸರ? ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಓದೋಣ; ಈಗ ನೋಡಿ:
ಪದ್ಯ೧: ಮದುವೆಯಾದವಳು - ತವರು ಮನೆಯ ನೆನಪೇ? ಗಂಡನ ನೆನಪೇ? ಇರಬಹುದು.
ಪದ್ಯ೨: ಹದಿನಾರರ ಜವ್ವನೆ - ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನಾವೆಂದುಕೊಂಡದ್ದೇ ಎನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ,
ಪದ್ಯ೨: ಅಳುವಂತಾಗಿದ್ದಾಳೆ - ಖಂಡಿತ ಇದು ನಾವೆಂದುಕೊಂಡದ್ದೇ...ತವರಿನ ಅಗಲಿಕೆ, ಗಂಡನೂ ಬಾರದ ಬೇಸರ!
ಪದ್ಯ೩ : ಹಾದುಹೋಗುವವರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ - ಕಾತರ?ಇರಬಹುದು...ಬೇಸರದಿಂದ ಎದುರುನೋಡುತ್ತಿರಬಹುದು. ಯಾರನ್ನು?
ಪದ್ಯ ೪: ಮನೆಗೆಲಸ ಇದ್ದರೂ ಮಾಡಲಾರಳು - ಓಹೋ, ನಾವೆಂದುಕೊಂಡದ್ದೇ ಸರಿ, ಗಂಡನಿಗೇ ಕಾಯುತ್ತಾ ಬೇಸರದಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ.

ಅರ್ಥವಾಯಿತು; ಸರಿ..... ಆದರೆ ಇದು ಬಡಹೆಂಗಸಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲವಲ್ಲ....ಎಲ್ಲ ನವವಧುವಿನ ಬೇಸರವೂ ಇದೇ. ತವರಿನ ನೆನಪು; ಗಂಡನೊಡನಿರಲು ಕಾತರ....ಎಲ್ಲ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದ್ದದ್ದೇ. ಕವಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಏನಿರಬಹುದು? 'ಬಡತನ'ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಓದೋಣ; ಈಗ ನೋಡಿ:

ಮನೆಗೆಲಸ ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟಿದೆ; ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಕ್ಕಿ ಆರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಹಾಗಾದರೆ, ಬರಿಯ ಕಾತರವಲ್ಲ; ಬೇಸರವಲ್ಲ. ಇನ್ನೇನೋ ಇದೆ!
ಅಕ್ಕಿ ಆರಿಸುತ್ತಾ ಯಾವುದೋ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನಳಾಗುತ್ತಾಳೆ - ಸಹಜ, ಇರಲಿ ಆದರೆ ಅಳು? ಏನಾದರೂ ನಡೆದಿರಬೇಕು. ಆಹಾ! ನುಚ್ಚಿನೊಳಗೆ
ಮೂಗುತಿಯ ಸಣ್ಣ ಮುತ್ತು ಉದುರಿಹೋಗಿದೆ! ಅವಳ ಬೇಸರ ದುಃಖವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ! ಮೊದಲೇ ಬಡಜೀವ, ನತ್ತಿನ ಮುತ್ತು ಕಳೆದರೆ ಚಿಂತೆಯಾಗದೇ? ಯಾರೆಲ್ಲಿ ಬಂದು ಏನೆನ್ನುವರೋ ಎಂದು ಅತ್ತಿತ್ತ ನೋಡುತ್ತಾ, ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆಯೇ? ಹತ್ತೂ ಬೆರಳು ಬಳಸಿ ಹುಡುಕಿದರೂ ಸಿಗಲೊಲ್ಲದು! ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಮುಂಗಾರಿನ ಉರುಳು ಹುಚ್ಚು ಹೊಳೆ(ಧಾರಾಕಾರ ಕಣ್ಣೀರು)!

ಆಹಾ! ಅದ್ಭುತ ಕವನ! ನವವಿವಾಹಿತ ಬಡ ಯುವತಿ ಮೊದಲೇ ಬೇಸರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಮೂಗುತಿಯ ಮುತ್ತು ನುಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕೆ? ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇಕೆ ಕವಿಸಮಯ! ನಾನು ಏಕಲವ್ಯನಲ್ಲದಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಕೆ.ಎಸ್.ನ ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ದ್ರೋಣ; ಇದೋ ಆ ಗುರುವಿಗೆ ನಮನ!

ನಿಮ್ಮವ

ಬೆನಕ

ಯಾಕೊ, ಮಹೇಶ್ ರವರಿಗೆ ಈ ಕವನ ರುಚಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಹಳ್ಳಿ ರಸಿಕ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಾಗ ಸಹಜವಾಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಸರಸ ಸಲ್ಲಾಪ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಆವರು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ ಗೊಳಿಸುವ ಬಗೆ ಅನನ್ಯ ! ಹಾಗೆಯೆ ('ಮಲ್ಲಿ' ಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಕವನದಲ್ಲಿ )ಅವಳು ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಹಿಡಿದು, ಬಿಂದಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರುವ ಭಂಗಿಯನ್ನು ಓದಿ, ಮೆಚ್ಚದವರಾರು ? ಶೈಲಜಾ ಸಂತೋಷ್ ರವರು, ತಮ್ಮ "ಪರಿಚಯ" ಟೀವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕವಿಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದ್ದರು.ಅವರು ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಕವಿತೆಗಳಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ,ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಹೆಸರು ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದ ನಾನು ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಭಂಡಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದೆ.ಗೆಳೆಯರೊಬ್ಬರು ಇದನ್ನು ನನಗೆ ತೆಗೆದು ಕೊಟ್ಟರು.ಇದು ಹಿನ್ನೆಲೆ.

ರಾಜರತ್ನಂ, ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಹೆಂಡತಿಯಯ ಮರಣದನಂತರ ೨ ನೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.ಅವರ ರಸಿಕತೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಮ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಎಲ್ಲಾ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾವು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಅಲ್ಲಿರುವುದು ನಿಜವಾದ ಪ್ರಿತಿ ಮಾತ್ರ !