ಗೆಳೆಯರೇ,
ಮೊನ್ನೆ ಹೀಗೆಯೇ ಕನ್ನಡ ಹಾಡು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು ಹೇಗಿವೆಯೆಂದು ಕೇಳೋಣವೆಂದು ಹೊಸ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳನ್ನು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲೊಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಗೀತ - ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಿಟ್ಟರೆ, ನೀರಸವಾಗಿದೆ ಎನಿಸಿತು. ನದಿಮೂಲ, ಋಷಿಮೂಲ ಕೇಳಬಾರದು, ಕೆದಕಬಾರದು ಎಂದೇನೋ ಗೊತ್ತಿತ್ತು; ಅಂತೆಯೇ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ಕಥೆಯ ಮೂಲವನ್ನೂ ಕೆದಕಬಾರದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಕವಿತ್ವ'ವನ್ನು ಹುಡುಕಲೇ ಬಾರದೆಂದು ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು. ಅದೇನು 'ಕನ್ನಡತನ'! ಅದೇನು ಭಾಷಾ ಪ್ರಯೋಗ! ಇದು ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರ ಮಾತಲ್ಲ; ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹರಡಿರುವ ಅಂಟುಜಾಡ್ಯ! ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕನ್ನಡೇತರ ಪದಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳೆಂಬ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ತುಂಬಿ ಕನ್ನಡದ ನೀರು ತಳ ಕಾಣದಂತೆ 'ಕನ್ನಡತನ' ತುಂಬಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ! ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕಾಗೆಗಳಿವು! ಅದೇನು ಕವಿತ್ವ! ಎಂತಹ ಉಪಮೆಗಳು! ಎಂತಹ ರೂಪಕ ಅಲಂಕಾರ! ಏನು ಛಂದಸ್ಸು! ಇಲ್ಲ ಸ್ವಾಮೀ, ನೀವೆಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ನಾನು ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ, ಲಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ 'ಕವಿಗಳ' ಭರಾಟೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಬಡವಾಗಿಸಿ ಮೂಲೆಗುಂಪುಮಾಡಿದೆಯಲ್ಲಾ ಎಂದು ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಇದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ, ಕನ್ನಡಿಗರು.ಕಾಂನಲ್ಲಿ 'ಸ್ಕೂಲ್‍ಮಾಸ್ಟರ್' ಚಿತ್ರದ ನೇರಪ್ರಸಾರ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಧುರವಾದ ಹಳೆಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಸೌಭಾಗ್ಯ ನಮ್ಮದಾಯಿತು. ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ 'ತಾಯೆ ಶಾರದೆ ಲೋಕಪೂಜಿತೆ...' , ಪ್ರೇಮಗೀತೆಯ 'ಅತಿ ಮಧುರ ಅನುರಾಗ...' ಇತ್ಯಾದಿ ಗೀತೆಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟವು. ಈಗಿನ ಹಾಡುಗಳೋ, ಕಿತ್ತುಹೋದ ಕಡೂರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕರಾರಸಾಸಂ ಯ ಎಕ್ಕಎದ್ದುಹೋದ ಹಳೆಯ ಬಸ್ಸಿನ ಕೊನೆಯ ಆಸನದ ನಡುಕದಂತಿರುವ ಬಡಿತದ ನಡುವೆ ಕೇಳಲೋ ಬೇಡವೋ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಪದಗಳ ಗುಂಪು ಆಷ್ಟೇ! ಈ 'ಸಾಯಿತಿ'ಗಳಿಗೆ ಯಾವ ತಾಯತಿ ಕಟ್ಟೋಣ ಹೇಳಿ! ಹೀಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ಚರ್ಚೆ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದಾಗ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡವರು ಕನ್ನಡದ ಹಿರಿಯ ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿ ಸಿ.ವಿ.ಶಿವಶಂಕರ್. ಅರೇ! ಎಂದು ನೋಡಿದೆ - ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರದು ಅಡುಗೆ ಆಚಾರಿಯ ಪಾತ್ರ. ನಾನು ಶಿವಶಂಕರರನ್ನು ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಬಲ್ಲೆ. ಬಿ.ಆರ್.ಪಂತುಲು ರವರ ಆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲೇಬೇಕೆಂದು ಹಠಹಿಡಿದು ಮದರಾಸಿಗೆ ಹೋಗಿ ಏನೆಲ್ಲ ಪಾಡುಪಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ! ರಂಗಭೂಮಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ನಟರಾಗಿ ಡಾ.ರಾಜ್ ರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನದ ಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೆನಪಾಯಿತು:

'ನಾಡ ಚರಿತೆ ನೆನಪಿಸುವ ವೀರಗೀತೆಯಾ...'
'ಸಿರಿವಂತನಾದರೂ ಕನ್ನಡನಾಡಲ್ಲೆ ಮೆರೆವೆ...'
'ಬೆಳೆದಿದೆ ನೋಡಾ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ...' ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ,
'ರಂಭೆಯೆನ್ನುವಳು ದೇವಲೋಕದಾ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್..'
'ಹೋಗದಿರಿ ಸೋದರರೇ...' ಮುಂತಾದ ಉತ್ತಮ ಗೀತೆಗಳ ಕರ್ತೃ.

ಏಕೆ ಸಂಪದದಲ್ಲಿ ಈ ಕನ್ನಡಿಗನ ಸಂದರ್ಶನ ಪ್ರಕಟವಾಗಬಾರದು? ಎಂಬ ಯೋಚನೆ ಸುಳಿಯಿತು. ನಾಡಿಗರು, ಇಸ್ಮಾಯಿಲರು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಅಧಃಪತನಕ್ಕಿಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ನಿಮ್ಮವ

ಬೆನಕ

ಮನಸಿನ ಮಾತು ಅವರ ಮೂಲ ಕೊಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಧೀರ್ಗ ಪ್ರಶ್ನೆ ಗಳಿವೆ.

ಒಂದುಕಡೆ ಭಾಷೆ ಉಳಿಸಲು, ಬೆಳಿಸಲು ಸಿನೆಮ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಅಂತ ಒಪ್ಪಿ ಇನ್ನೊಂದ್ ಕಡೆ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಅಂದ ಕೂಡಲೆ ಹಿಂಜರಿತೀವಿ.
ಸಾಹಿತ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದ, ರೂಪಾಂತರ, ಭಾವಾನಂತರ ಗಳನ್ನ ಹೊಗಳಿ, ಸಿನೆಮ ರಂಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಯಾಕೆ ರೀಮೇಕ್, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಅಂದ್ರೆ ಅಸಹ್ಯ ಪಡ್ತೀವಿ?

ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಎರಡು ವಿಚಾರ ಇವೆ
ಒಂದು ಚಲಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪೊಣಿಸುವ ಕಲೆ
ಇನ್ನೊಂದು ಆ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ (ಕನ್ನಡ) ಭಾಷೆಯ ಶ್ರುಂಗಾರ.
ಎರಡೂ ಸರಿ ಕಟ್ಟಿ ಬರಬೇಕು. ಚಿತ್ರ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಆದರೂ ಭಾಷೆ ನಮ್ಮದಲ್ಲವೆ? ಆ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸುಸೂತ್ರ ಭಾಷೆ ಹೆಣೆಯುವುದು ನಮ್ಮವರಲ್ಲವೆ?

ಸೈನೈಡ್ಡ್ ಮತ್ತು ಚಿಗುರಿದ ಕನಸು ಚಿತ್ರಗಳ ಎರಡು ಉದಾಹರಣೆ
ಸೈನೈಡ್ಡ್: ಸಾಧಾರಣ ಕಥೆ, ಅದ್ಭುತ ಭಾಶೆ.
ಚಿಗುರಿದ ಕನಸು: ಅದ್ಭುತ ಕಥೆ, ಸಾಧಾರಣ ಭಾಶೆ.

ಸೈನೈಡ್ಡ್: ಈದು ನಿಜವಾಗಿಯು ಒಂದು ತಮಿಳ್ಳ್ ಕಥೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಪಾತ್ರಗಳೆಲ್ಲ ತಮಲ್ಲಿ ತಮಿಳಲ್ಲೆ ಮಾತಾಡ್ ತಿದ್ರು. ಆದರೂ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅದ್ಭುತ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಯೊಜನದಿಂದಾಗಿ ಆ ಸಂದೇಹ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅತಿ ಧೀರ್ಗ ಸಂಭಾಷಣೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇರುವ ಸರಳ ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ಧೀರ್ಗ ಅರ್ಥ ಇದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಭಾಷೆ ಅದ್ಭುತ. ಸಿನೆಮ ಸೂತ್ರಧಾರನ ಶಿಸ್ತಿನ ಕನ್ನಡವಾಗಲಿ, ಉಳಿದವರ ಆಡೊ ಭಾಶೆಯಾಗಲಿ ಬಹಳ ಗಮನ ಕೊಟ್ಟು ಬರೆದ ಹಾಗಿದೆ. ಈ ಸಿನೆಮ ನನ್ನ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿನ 5 ಪ್ರಮುಖ ಸಿನೆಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. IMHO, this movie shows supreme confidence and comfort in being rooted in kannada even when the subject matter is not and that is one of the reasons why it is great.

ಚಿಗುರಿದ ಕನಸು: ಈ ಕಥೆಯ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ ಕನ್ನಡ. ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬರೆದ ಕಥೆ. ದಿಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗ, ಅವನ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮಿತ್ರ, ಕರಾವಳಿಗೆ ತೆರಳುವುದು … ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಕೊಂಡಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟೇಲ್ಲಾ ಸಾಧ್ಯತೆ ಗಳಿದ್ದವು, ಎಲ್ಲ ನೀರಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರು. ಒಂದೆ ಒಂದು ಸಂಭಾಶಣೆ ನೈಜವಗಿಲ್ಲ – ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ ಆಗಲಿ, ಅದರ ತ್ರಾಸ ಆಗಲಿ ಹೊಂದು ಬರೊದಿಲ್ಲ.

ಭಾಷೆಯ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಯೊಗ ಮಾಡೊ ಸೈನೈಡ್ಡ್, ಮತದಾನಗಳಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳಾ, ಇಲ್ಲ ಭಾಷೆಗೆಗಮನವೇ ಕೊಡದ ಚಿಗುರಿದ ಕನಸು ಮತ್ತು ಗಾಂಧೀನಗರದ ಇನ್ನಿತರ ಕೊಡುಗೆಗಳ? ನೀವು ಹೆಳಿ ಯಾವುದು ಒಳ್ಳೆ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ?

ಗಾಂಧೀನಗರ ಉಳಿಸಲು ಹೊಗಿ ಕನ್ನಡ ಕೊಂದರೆ, ಕೊನೆಗೆ ಗಾಂಧೀನಗರವು ಇಲ್ಲ ಕನ್ನಡವು ಇಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಗಾಂಧೀನಗರ ಮುಖ್ಯನ ಇಲ್ಲ ಕನ್ನಡ ಮುಖ್ಯನ? ಕನ್ನಡದ ಕಲೆಗಾರರಿಗೆ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುತ್ತೆ ಅನೊದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ. ಕನ್ನಡದ ಕಲೆಗಾರರು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಟ/ನಟಿ ಗಳಾಗಿಯು, ಸಿನೆಮ ಮಾಡುವ ಕಲೆ ನಿಪುಣರಾಗಿಯು ಬೆಳಿಯುತ್ಥಿದಾರೆ. ಬೀಳುವ ಹೊಡೆತ ಗಾಂಧೀನಗರದ ಕಳಭಟ್ಟಿ ವ್ಯಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ.