ಎನ್.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ ಎಂಬುವರು ತಮ್ಮ "ವಚನ ಕಟ್ಟಿದ ಅಲ್ಲಮ" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿರುವ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ಕೆಲವು ವಚನಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಪುಸ್ತಕದ, "ಆತ್ಮದರ್ಶನದ ಆತ್ಯಂತಿಕತೆ" ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, 'ಶಂಕರನದ್ದು ಅನುಭವವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಡಿದ್ದಾನೆ' ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

-------------------- ಎಸಳು (excerpts) ಶುರು -----------------
........ಈ ವಚನ ಕೇಳಿ-
ಅದ್ವೈತನ ಕರಸ್ಥಲದೊಳಗೆ ಅನಂತನೆಂಬ ಗಿಳಿ ಮೂರ್ತಗೊಂಡು
ಅತೀತ ಅನಾಗತ ವರ್ತಮಾನವೆಂಬ ಕೊರೆಕೂಳನುಂಡು
ಓದಿತ್ತು ಅಗಣಿತ ಪುರಾಣವ, ಅನಾಮಯ ಶಾಸ್ತ್ರವನು,
ಅನುಪಮ ವೇದವೆಂದು.-
ನಿಃಸ್ಥಲವ ಸ್ಥಲವಿಡಲು,
ನಿರ್ಮಳಾತ್ಮಂಗೆ ಇಹವಿಲ್ಲ ಪರವಿಲ್ಲ !
ಆದಿ ಮಧ್ಯಾಂತ ನಿರಾಳ ಗುಹೇಶ್ವರನ ಅನುಭವಿಗೆ
ಸರ್ವಾಂಗ ಲಿಂಗವು ! (೫೯೭)

...........................'ಅದ್ವೈತನ ಕರಸ್ಥಲದೊಳಗೆ ಅನಂತನೆಂಬ ಗಿಳಿ ಮೂರ್ತಗೊಂಡು' ಇಲ್ಲಿಯ 'ಅದ್ವೈತನ' ಎಂಬ ಪದ ಪ್ರಯೋಗ ಗಮನಾರ್ಹ. ತತ್ವವೊಂದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಪ್ರಭು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ವಚನ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವಾದರೆ ಇದು ಶಾಂಕರಾದ್ವೈತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಶಂಕರನನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರಭುವಿನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಿವೆ. ಶಂಕರ ಒಬ್ಬ ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವ ಶಾಖೆಯ ಗಂಭೀರ ಟೀಕಾಕಾರ ಎಂಬುದನ್ನು ಯಾರೂ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅದ್ವೈತದ ವಿಷಯ ಮಾತಾಡುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಅದ್ವೈತದ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅಲ್ಲಮನ ಜಗಳವಿರುವುದು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯನ ಜತೆಯಲ್ಲಿಯೆ. ಶಂಕರನ ತಿಳಿವಿಳಿಕೆಯೇನಿದ್ದರೂ ಓದಿನದ್ದು, ಅನುಭವದ್ದಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ಪ್ರಭು. ಈ ವಚನ ಆ ವಿಚಾರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ವಚನದ ಮೊದಲ ಅರ್ಥ ಗಿಳಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಮೆ. ಓದಿದ ಜ್ಞಾನ ಅನುಭವವಲ್ಲ. ಗಿಳಿಯಂತೆ ಕಲಿತ ಪಾಠ. ಅದು ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ. ವರ್ತಮಾನಗಳ ಕುರಿತ, 'ಕೊರೆಕೂಳು'(ತಂಗಳು). ಕೊರೆ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಚಳಿಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅರೆಬರೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ವಚನದ 'ಅದ್ವೈತನೆಂಬ ಕರಸ್ಥಲದೊಳಗೆ ಅನಂತನೆಂಬ ಗಿಳಿ ಮೂರ್ತಗೊಂಡು ಅತೀತ ಅನಾಗತ ವರ್ತಮಾನವೆಂಬ ಕೊರೆಕೂಳನುಂಡು ಓದಿತ್ತು ಅಗಣಿತ ಪುರಾಣವಸ ಅನಾಮಯ ಶಾಸ್ತ್ರವ, ಅನುಪಮ ವೇದವೆಂದು..' ಎಂಬಲ್ಲಿಯ ಕಟುವ್ಯಂಗ್ಯ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಾಕ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಇದು ಗಿಳಿಯ ಓದಿನ ವಿಸ್ತಾರದ ಅಪಾರತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅದಿನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ. ಶಿವತತ್ವದಂತೆ ಮಾಯಾತತ್ವನ್ನೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಭು ಓದಿನ ಫಲ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅನುಭವದ ಫಲವಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅದು ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.

-------------------- ಎಸಳು ಕೊನೆ -----------------

ಪುಸ್ತಕ - ವಚನ ಕಟ್ಟಿದ ಅಲ್ಲಮ (ವಚನ ವಿವೇಚನೆ)
ಬರಹ - ಎನ್.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ
ಮುನ್ನುಡಿ - ಲಿಂಗದೇವರು ಹಳೆಮನೆ, ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಮೈಸೂರು.
ಅಚ್ಚು - ೬-೧೨-೨೦೦೫
ಬೆಳಗು - ದಾರಿದೀಪ ಪ್ರಕಾಶನ
ದಾರಿದೀಪ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ
೧೧೪; ಬೋಗಾದಿ ಬಡಾವಣೆ(ದಕ್ಷಿಣ)
ಮೈಸೂರು - ೫೭೦೦೨೬