ಈ ’ಹ’ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು ಬಱಿ ತೆಂಕನ್ನುಡಿಗರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದಱಲ್ಲೂ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಹಾಸನ, ಮಂಡ್ಯ, ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಕೊಡಗು, ರಾಮನಗರಂ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ತುಮಕೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕಲಿಯದ ಹಳ್ಳಿಗರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ ರನ್ನನ ಊರಾದ ಮುದುವೊೞಲು ಬಡಗನ್ನುಡಿಗರಲ್ಲಿ ಮುಧೋಳ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ’ಹ’ ಇದೆ. ಈ ಮುದುವೊೞಲು-> ಮುದು+ಪೊೞಲು-> ಮುದು+ಹೊೞಲು -> ಮುದು+ಹೊಳಲು-> ಮುಧೋಳ.ಆದ್ದಱಿಂದ ’ಹ’ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ’ಹ’ ಇದೆ. ಬಡಗನ್ನುಡಿಗರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಡುಗನ್ನುಡಿಗರ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ತೆಂಕನ್ನುಡಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಕನ್ನುಡಿಗರಿಗೆ ’ಹ’ ಗೊತ್ತು.

ನೀವು ಹೇೞುವುದು ಸರಿ. ಆದರೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಧಾರವಾಡ, ಹಾಗೆ ಬಡಗಿಗೆ ಹೋದಂತೆ ಬಡನುಡಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಡಗನ್ನುಡಿಗರಿಗೆ ತೆಂಕನ್ನುಡಿಗರಿಗೆ ಕಷ್ಟ್ವವಾಗುವಷ್ಟು ’ಹ್’ ಕಷ್ಟ್ವವಲ್ಲ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಹಾಸನದ ಕನ್ನಡಿಗರು ’ಹಾಸನ’ ’ಹಕ್ಕಿ’ ಎನ್ನಲು, ’ಆಸನ’, ’ಅಕ್ಕಿ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಹೇೞಿದ್ದು. ಆದರೆ ತೀರಾ ಹಳ್ಳಿಗರಾದ ಬಡಗನ್ನುಡಿಗರಿಗೆ ’ಹ’ ಅಪರಿಚಿತವಲ್ಲ. ಅವರದನ್ನು ಸರಾಗವಾಗೇ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಹೇೞುವ ಭೆಟ್ಟಿಯದು ’ಹ’ ಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಮಹಾಪ್ರಾಣ. ’ಹ’ ಕಂಠದಿಂದಲ್ಲೆ ಹೊಱಡಬೇಕಾದ ಮಹಾಪ್ರಾಣ. ಉೞಿದ ಮಹಾಪ್ರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಸಿರನ್ನು ಬಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರದ ಮಹಾಪ್ರಾಣ. ಮಾನ್ಯ ಮಹೇಶ್‍ರವರು ಇದಕ್ಕೇನನ್ನುತ್ತಾರೋ ಕೇಳೋಣ.

ಸಿಂಹ=ಸಿಮ್ಮ(ಸರಿ) ಆದರೆ ನೀವು ಹೇೞಿದಂತೆ ಸಿಮ್ಹ ತಪ್ಪು.

ನಮ್ಮ ಮಂಡ್ಯ, ಮಯ್ಸೂರು, ಚಾ.ನಗರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಟು => ಇಟ್ಟು. (ಹ ಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗಿದೆ)
ಹಾಗಾಗಿ, ಹೆಸರ+ಇಟ್ಟು = ಹೆಸರಿಟ್ಟು. ಇದೇ ಸರಿ ಮತ್ತು ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದೆ.

ನೀವು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಹಳೆಗನ್ನಡದ ವ್ಯಾಕರಣದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿ.

--
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಕನ್ನಡದೇ ಸೊಬಗು,ಸೊಗಡು