ಬುದ್ಧ ಇದಕ್ಕೆ ಸರಳ, ಆದರೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರ ಹಾಗೂ ೧೦೦% ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರ್ಗ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನಸ್ಸು ಇವಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧ. ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿರದೆ ಭೂತ ಭವಿಷ್ಯತ್ತುಗಳ ನಡುವೆ ಲಾಳಿಯಾಡಿತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾದಾಗ ಭೂತಕಾಲದ ನಮ್ಮ ಯಾವುದೋ ಕೆಟ್ಟ ಅನುಭವವನ್ನೋ ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಆಸೆಯನ್ನೋ ಮೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಮನಸ್ಸು. ಆಗ ರಾಗ ದ್ವೇಷಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಗ ದ್ವೇಷಗಳು ಸುಮ್ಮನೆ ಅಳಿಯದೆ ತಮ್ಮ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ರಾಗ ದ್ವೇಷಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಕಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ಅದು ನಮ್ಮ ಉಸಿರನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಕೆಲಸ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ನಿರಾಳವಾಗಿದ್ದರೆ ಉಸಿರಾಟ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉಸಿರಾಟ ಏರುಪೇರಾಗಿದ್ದರೆ ನೀವು ರಾಗ ದ್ವೇಷಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದೀರಿ ಅಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಹಾಗಾದಾಗ ಉಸಿರನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ದೇಹಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಪ್ರೀತಿಸುವುದೋ ದ್ವೇಷಿಸುವುದೋ ಮಾಡಿದರೆ ಕೆಟ್ಟಿರಿ. ಸ್ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟೂ ಜನಗಳು ಸಂದರ್ಭಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು, ಸರಿ, ಕೆಟ್ಟ, ಒಳ್ಳೆಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಜೋಡಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ Judgement ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಮನಸ್ಸು ತಾನಾಗೇ ತಹಬಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಇದು ವಿಪರೀತ ಸರಳವೆನಿಸಿದರೂ ಅತಿ ಕಷ್ಟವಾದ ಸಂಗತಿ. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ವಿಪಶ್ಶನ ಧ್ಯಾನ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಇನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯದೆ! ನಿಮಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ.

"ಏರಿದವನು ಚಿಕ್ಕವನಿರಬೇಕು"

ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಚಾರಗಳು ವಿನಿಮಯವಾಗಿವೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಚರ್ಚೆ ಮುಂದುವರಿಸೋಣ.

೧. ಕಲ್ಪನ - ಹೌದು. ತುಂಬಾ ಜೆನೆರಿಕ್ ಆಗಿ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಆಗಿ ಹೇಳಬೇಕಂದ್ರೆ, ಹೀಗೊಂದು. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳದೆ ಯಾರಾದರೂ ಸುಮ್ಸುಮ್ನೆ ಏನನ್ನಾದರೂ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದಾಗ. ಇನ್ನಷ್ಟು ೩ನೇ ಪಾಯಿಂಟಿನಲ್ಲಿದೆ.

೨. ರಮೇಶಬಳಗಾಂಚಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಷ - ಈ ಚರ್ಚೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದಿರಿ. ನನ್ನಿ ಅ ಲಾಟ್. ನೀವುಗಳು ಚರ್ಚಿಸಿದ ಕಾರಿನ ಅಪಘಾತದ ಸನ್ನಿವೇಶವೂ ಕೂಡ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಉದ್ರೇಕಗೊಳಿಸತ್ತೆ.

ಅವನ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಏರಿ ಅವನು ಆಫೀಸಿನ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೆ ರೇಗಾಡಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ರಂಪವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಹಂಚುತ್ತಾನೆ.

ಹಾಂ. ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ತಿಳಿಯೋಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸ್ತಾ ಇರೋದು. ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಅತ್ವಾ ಮನಸ್ಸು ಮುದುಡಿದಾಗ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಪಶ್ಶನ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಅನುಸರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಇದೆ, ನೋಡೋಣ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅವರು ನೀಡದ ಉತ್ತರ ಸ್ವಲ್ಪ ವರ್ಕ್ ಆಗತ್ತೆ ಅನ್ನಿಸ್ತು.

೩. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅವರೇ,

ಸಂಗೀತ ಕೇಳೋದು, ನಮಗಿಷ್ಟವಾದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದೋದು, ಇಷ್ಟವಾದ ಸ್ತುತಿ ಅಥವ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು, ಹೇಳುವುದು

ನೀವು ನೀಡಿದ ಮಾರ್ಗಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡತ್ತೆ. ನಾನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡ್ತೀನಿ.
೧ ನಾನು ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರೂ ಸೋತೆ ಎನಿಸಿದಾಗ, "ಜಗವೇ ಒಂದು ರಣರಂಗ, ಧೈರ್ಯ ಇರಲಿ ನಿನ ಸಂಘ" ಹಾಡು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ತೀನಿ. ಅಣ್ಣಾವ್ರ ಆ ಹಾಡು ಮುದುಡಿರುವ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತುಂಬಾ ಉತ್ಸಾಹ ನೀಡತ್ತೆ. ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, What is Life ? ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉತ್ತರ ಇದೆ. ಆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಮೆಲುಕುಹಾಕಿಕೊಳ್ತೀನಿ. ತುಂಬಾ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬತ್ತೆ.
೨ ನಮ್ಮ ದೇಶವನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಸುಮ್ಸುಮ್ನೆ ಬೈದಾಗ, ಅವರೊಡನೆ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ವಾದ ಮಾಡಿ ಬೇಸರವಾದಾಗ, ಸ್ವದೇಸ್ ಚಿತ್ರದ, "ಎಜೋ, ದೇಸ ಹೇ ಮೆರಾ, ಸ್ವದೇಸ ಹೇ ಮೇರೆ, ತುಜೆಹೇ ಪುಕಾರಾ, ಎಜೋ ಬಂಧನ್ ಟೂಟು ನಹಿ ಸಕ್ತಾ." ಹಾಡು ಕೇಳ್ತೀನಿ.
೩ ನಾನು ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಟ್ಟಕನಸು ಬಿದ್ದು ಎಚ್ಚರವಾದಾಗ, ನನ್ನ ತಾಯಿ ಆಂಜನೇಯನ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡ್ತಾ ಇದ್ರು. ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ, ಅಮ್ಮನ ಸಾನಿಧ್ಯವೋ ಅಥವಾ ಶ್ಲೋಕವೋ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನವಂತೂ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಗಣೇಶ್, ಈ ಎಳೆಯನ್ನು ನೋಡ್ತಾ ಇದ್ದೀರಾ? ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಂಪಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವ ಹಣ್ಣು, ಜೂಸ್ ಕುಡಿಯಬಹುದು ? :ಸೀರಿಯಸ್, ಜೋಕ್ ಅಲ್ಲ:

ನಾನು ಇದಕ್ಕೆ ಕಮೆಂಟಬಾರದು ಅಂತ ಇದ್ದೆ. ಆದರೆ ಅದು ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಒಗ್ಗಲ್ಲ.

ಮನವನ್ನು ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು ಅನ್ನೋದು ಒಂದು ಮರುಳು! ಯೋಗಿ ಗೀಗಿ ಮುಂತಾದವರಿಗೆಲ್ಲ ಒಂದೊಂದು ತೆವಲು.. ಅವರ ಮನದ ಅಂಕೆ ಅಂತ ಮನುಶ್ಯ ಅನ್ನೋ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಮೈಸಹಜವಾದ ಊಟಬೇಟಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದೊಂತರ ಹುಚ್ಚು.. !!

ಇಶ್ಟೇ ಹೇಳಕ್ಕೆ ಇದ್ದದ್ದು!
=====================================
ಮಾಯ್ಸ!

ನಾವು ನಮ್ಮ ಹಲವು ಸರತಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದುಂಟು.. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿದುದಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಸಿಟ್ಟು ಇಳಿಯಿತು ಎಂದು ಅಂದುಕೊಳ್ಳಲು ಓಸುಗರ.. ; ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವೇ ತಳ್ಳಿಕೊಂಡ ’ಮರುಳು’ಪಾಡು/ಸ್ತಿತಿ ಅದಕ್ಕೆ ಓಸುಗರ/ಕಾರಣ.

ಇದೇ ದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ನಾನದ ಗುಟ್ಟು.. ನಮ್ಮ ಬಾಳು ಸಲೀಸಾಗಲೆಂದು ನಮಗೆ ಹೊರಲು ಅಂಜಿಕೆಯಾದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು, ಹೊಣೆಗಳನ್ನು, ’ದೇವರು’ ಎಂಬು ಒಂದು ಹುಸಿಸಂಗತಿಯನ್ನು, ಮರುಳನ್ನು ನಂಬಿ ಅದರ ಹೊಣೆಗೆ ಬಿಡುವುದು.. ಅದನ್ನು ಇರುವುಅನ್ನು ನಂಬುವುದರ ಮರುಳಲ್ಲೇ ನಮಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ...

ಹೀಗೆ ಮನದ ಹತೋಟಿ ಎಂಬುದೂ ಕೂಡ! ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರುಹಲು ತಿಣುಕಿದ್ದೀನಿ.. ಸೋತಿದ್ದಾರೆ ಮನ್ನಿಪು.
=====================================
ಮಾಯ್ಸ!