ಕನಸು, ಕಣಸು
July 7, 2008 - 6:16am — cmariejoseph
ಕನಸು, ಕಣಸು (ನಾ)
=ಸ್ವಪ್ನ; ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ನೋಟ
ಪುಟ್ಟಿದಂದಿಂ ತೊಟ್ಟಿಂತಪ್ಪುಣಿಸಂ ಕನಸಿನೊಳಪ್ಪೊಡಂ ಕಂಡಱಿಯದ ಮಗಂ (ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ ೭೮.೨೦); ಅೞ್ಕಿಱನಿೞ್ಕುಳಿಗೊಂಡಲಂಪುಗಳ್ ಕನಸಿನೊಳಂ ಪಳಂಚಲೆವು[ವೆ]ನ್ನೆದೆಯೊಳ್ (ಪಂಪಭಾರತ ೪.೧೦೬); ಇರುಳ್ ಕಂಡ ಕನಸುಗಳಂ ಪಗಲ್ ನೆನೆವಂತೆ (ಧರ್ಮಾಮೃತ ೧.೧೫೪); ಕನಸಿನ ಭತ್ತಕ್ಕೆ ಗೋಣಿಯಾಂಪರೆ (ಲೀಲಾವತಿ ೪.೭೦); ಮೂಗರು ಕಂಡ ಕನಸಿನಂತೆ ಮೆಱೆವಾತ್ಮಯೋಗವನಾರಾಡಬಹುದು (ಭರಚ ೨.೪೨);
=ಸುಳ್ಳು; ಅಸತ್ಯ; ಕಲ್ಪನೆ
ಉದಾರಮಹೇಶ್ವರನೀಶ್ವರವರಪ್ರಸಾದಮೆಲ್ಲಂ ತನಗೆ ನೆನಸಾಗೆಯುಂ ಕನಸಿನಂದಮಾಗಿ ತೋಱೆ (ಪಂಪಭಾರತ ೧೧.೧೩೧ವ); ಮರುಳಕ್ಕ ಕನಸಿನ ತೊಱೆಯೊಳ್ ನೀರ್ಗುಡಿದು ತಣಿವನಱಸಿದರೊಳರೇ (ಶಾಂತಿಪುರಾಣ ೪.೯೮); ಕನಸಲ್ಲಿದು ನಿಶ್ಚಯಮೆಂದಳ್ಕಿ ನೋಡಿ (ಧರ್ಮಾಮೃತ ೩.೧೧೪)
ಕಣಸು ಬಿರಿದೊಡನೆ ನನಸು ನುಗ್ಗಿತು ಬಗೆ ಭೂಮಿಕೆಗೆ (ಶ್ರೀರಾಮಾ ೫೨೪.೬೪೭)
ಕನಸಿನಗಂಟು (ಅಲಂ)= ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದು; ಕೈಗೆ ನಿಲುಕಲಾರದುದು
[ತಮಿಳು: ಕನವು; ಮಲಯಾಳ: ಕಿನಾವು; ಕೊಡವ: ಕೆನಚಿ]
- Login or register to post comments
- 143 hits
- ಈ ಪುಟವನ್ನು ಇ-ಮೇಯ್ಲ್ ಮಾಡಿ
ಮೇಲಿನ ಪುಟವನ್ನು ಹೋಲುವ ಪುಟಗಳು - 'ಸಂಪದ' ಆರ್ಕೈವಿನಿಂದ
RSS:
ಉ: ಕನಸು, ಕಣಸು
ಸೀಮರಿಜೋಸೆಫ್, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕನಸು ಮತ್ತು ಕಣಸು ಎರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಲ್ವಾ. ಕನಸು - ಡ್ರೀಮ್, ಕಣಸು - ಧ್ಯೇಯ. ಶ್ರೀಕಾಂತಮಿಶ್ರಿಕೋಟಿಯವರ ಒಂದು ಬ್ಲಾಗನ್ನು ನೋಡಿ, ನನ್ನ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕೆ -೧
ಉ: ಕನಸು, ಕಣಸು
ಸುನಿಲರೇ,
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಣಸು ಎಂಬ ಪದವು ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಕಣಸಿಗೆ ಕನಸು ಎಂಬರ್ಥ ಇರುವಂತೆಯೇ ನೀವು ಹೇಳುವ ಕಣಸು=ಧ್ಯೇಯ ಎಂಬುದೂ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಯೋಗವೇ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ನೋಟ; ಕಾಣ್ಕೆ, ಅತಿಮಾನುಷ ದರ್ಶನ; ಅಲೌಕಿಕವಾದ ತೋರಿಕೆ ಎಂಬರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. [ಕನಸೋ ಕಣಸೋ ನನಸೋ (ಸೂರ್ಯಪಾ ೭.೧೧)]
ಅಚ್ಚರಿಯೆಂದರೆ ಈ ಕಣಸು ಪದವು ಕಡಸು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ಸುಮಾರು ೯೫೦ರ ಮುಳಬಾಗಿಲಿನ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ (ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯಾ ಕರ್ನಾಟಿಕ X, ೧೬೨.೨) ’ಕಡಸಂ ಪೆರ್ಭುಲಿ ಕೊಣ್ಡೊಡೆ ಆ ಪುಲಿಯಂ ಕೊಲ್ವೆನೆನ್ದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಕಡಿದು’ ಎಂದು ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿರುವಂತೆಯೇ ’ಪಕ್ಕೆಯೊಳೆ ಪಟ್ಟು ಕಣಸಂ ಲಲ್ಲೆಗೆಯ್ದು ಪರಿವ ಕಾೞ್ಪುರದ ಕಳಕಳಮನಾಲಿಸುತಿರೆ . . . ನೋೞ್ಪ ಹರಿಣಸಂದೋಹದಿಂದೆಯುಂ’ (ರಾಮಾಶ್ವ ೩.೨೭) ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ
ಸಿ ಮರಿಜೋಸೆಫ್
ಉ: ಕನಸು, ಕಣಸು
ಕನಸು ಹಾಗೆಯೆ ಬೀೞುತ್ತದೆ (ಹಗಲ್ಗನಸೂ ಕೂಡ). ಕಡಸಾಗಿ(ಖಡಕ್ಕಾಗಿ) ಕಣಸು ಕಾಣಬೇಕು ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಡಸಾದ ಕಣಸು.